Zeep zonder loog is geen zeep

Veel mensen schrikken van het idee van zeep met loog.
Is loog niet een bijtende stof? En zit er dan echt loog in zeep?

Het korte antwoord: zonder loog kun je geen echte zeep maken. Maar dat betekent niet dat je je wast met een gevaarlijke stof. In dit artikel leg ik uit wat loog precies is, hoe verzeping werkt en of loog in zeep gevaarlijk is voor je huid.

Wat is loog?

Loog is een sterk alkalische stof. Voor het maken van vaste zeep wordt meestal natriumhydroxide gebruikt. Voor vloeibare zeep is dat vaak kaliumhydroxide.

Natriumhydroxide is inderdaad bijtend als je het puur gebruikt. Daarom moet je er tijdens het maken van zeep zorgvuldig mee omgaan. Maar loog is geen ingrediënt dat in het eindproduct achterblijft. Het is een stof die nodig is om een chemische reactie op gang te brengen.

Wat is verzeping?

Verzeping is het proces waarbij vetten of oliën reageren met loog. Tijdens deze reactie worden vetzuren omgezet in zeepmoleculen. Tegelijk ontstaat er van nature glycerine.

Dit proces is essentieel. Zonder loog vindt er geen verzeping plaats. Olie blijft dan simpelweg olie en wordt geen zeep.

Een belangrijke vraag die vaak wordt gesteld: zit er na verzeping nog loog in zeep?

Bij een correct berekend en uitgevoerd recept wordt de loog volledig omgezet. In goed gemaakte zeep zit geen vrije loog meer. Je wast je dus niet met natriumhydroxide, maar met het resultaat van de chemische reactie.

Zit er loog in alle zeep?

In alle traditionele, verzeepte zepen is loog gebruikt tijdens de productie. Dat geldt voor veel ambachtelijke zepen, maar ook voor veel vaste zepen uit de supermarkt.

Op het etiket zie je dan bijvoorbeeld ingrediënten zoals sodium olivate, sodium palmate of sodium tallowate. Dit zijn verzepingsproducten. Ze zijn ontstaan uit olie of vet en loog.

Veel vloeibare producten die als zeep worden verkocht, zijn technisch gezien geen echte zeep. Dit zijn synthetische reinigers, ook wel syndets genoemd. Deze worden niet via verzeping gemaakt en bevatten daarom geen loog in het productieproces zoals bij traditionele zeep.

Is loog in zeep gevaarlijk?

Loog op zichzelf kan gevaarlijk zijn. Daarom wordt het zorgvuldig afgewogen en verwerkt tijdens het maken van zeep.

Maar in goed gemaakte zeep is de loog volledig gereageerd. Er blijft geen vrije loog over. Dat betekent dat zeep met loog niet gevaarlijk is, mits het productieproces correct is uitgevoerd.

De term zeep zonder loog klinkt aantrekkelijk, maar technisch gezien bestaat echte zeep niet zonder loog. Zonder loog geen verzeping, en zonder verzeping geen zeep.

Conclusie

Zeep met loog klinkt misschien spannend, maar loog is een noodzakelijk onderdeel van het maakproces. Tijdens verzeping wordt natriumhydroxide volledig omgezet in zeepmoleculen.

De juiste vraag is dus niet of er loog is gebruikt, maar of de zeep correct en veilig is gemaakt.

Begrijpen hoe zeep werkt, helpt je om bewustere keuzes te maken voor je huid.